Hoogbegaafd en moeite met begrijpend lezen?

(Hoog)begaafde kinderen, hun ouders en leerkrachten komen op het gebied van onderwijs een aantal flinke uitdagingen tegen. Eén van deze uitdagingen is leren leren. Zoals ik in mijn vorige blog al schreef, vallen onder leren leren een aantal deelvaardigheden. Zo is begrijpend lezen er daar één van. In dit blog vertel ik hoe het kwam dat Jip zulke teleurstellende resultaten haalde bij begrijpend lezen.

Niet willen lezen of slordig lezen

Ik denk terug aan een aantal jaren geleden dat ik op zondagochtend verrast werd door de geur van vers gebakken croissants. Net toen ik naar beneden wilde gaan komt onze jongste de trap opstormen. “Kom je ontbijten? De croissants zijn klaar en zijn gelukkig gelukt. Ik had per ongeluk het blikje opengedraaid met een blikopener en toen puilde al het deeg er uit.” “Had je de gebruiksaanwijzing dan niet gelezen,” was mijn verbaasde reactie. Ze keek me toen met een betekenisvolle glimlach aan en liep giechelend weg….Nee dus…..

De wereld om je heen bestookt je voortdurend met informatie: verkeersborden in je straat, ondertiteling van je favoriete film,de advertentie op de billboard,  de tekst op het blikje Danerolles, het whatsappje van je vriend, enzovoort. Wie niet kan lezen heeft dan ook een groot probleem. En wie WEL kan lezen maar niet WIL lezen of SLORDIG leest ook.

Ik krijg in de praktijk regelmatig kinderen die slecht scoren op de Cito begrijpend lezen. Hebben zij nou moeite met begrijpend lezen of zit er een andere oorzaak achter dit resultaat?

Uit de praktijk: Jip

“Ik heb er schoon genoeg van,”zegt de vader van Jip. “Sinds Jip aan de instructietafel zit om de resultaten van begrijpend lezen te verbeteren, gaat hij met hangen en wurgen naar school. Bovendien heeft de laatste toets uitgewezen dat er geen enkele vooruitgang is geboekt. We komen er niet uit en willen graag jouw hulp.”

Analyse van het probleem

Samen met Jip onderzoek ik de oorzaak. Er wordt me al gauw het één en ander duidelijk:

  • Jip gaat impulsief te werk; hij slaat de instructie over en leest de titel niet.
  • Het leestempo is hoog; Jip slaat betekenisloze woordjes (voegwoorden, lidwoorden etc.) over.
  • Hij maakt regelmatig verlezingen.
  • Hij leest de vragen onnauwkeurig.
  • Bij het beantwoorden van vragen put hij meestal uit eigen kennis en haalt het antwoord  niet uit de tekst.

Jip vertelt dat hij het werken aan de instructietafel heel erg vervelend vindt; hij schaamt zich zo en let daardoor de hele tijd op de andere kinderen in de klas. Hij is bang dat ze hem nu een looser vinden. Bovendien vindt hij de uitleg vaak zo lang duren dat hij niet meer hoort wat juf zegt.
En niet te vergeten: hij haat die lappen tekst.

Mindset en instructie

(Hoog)begaafde kinderen kennen nauwelijks faalmomenten. Ze missen de tools hoe ze met falen en tegenslagen om moeten gaan.. Op het moment dat je ze aan de instructietafel zet zijn ze meer bezig met hoe de omgeving over hen denkt dan dat ze werkelijk iets oppikken van de instructie. Dit gevoel moet je uiteraard bespreekbaar maken en hij zal hier mee om moeten leren gaan.  Voor Jip is het nu even veel effectiever om op een rustig moment de oorzaak van achterblijvende resultaten te bespreken en een weg te vinden die bij hem past.

Bewustwording

Aan de hand van een aantal korte teksten met veel addertjes onder het gras kan Jip zelf vertellen waar het probleem ligt. De komende periode ligt de focus op zorgvuldig en kritisch lezen. Hij begrijpt nu ook dat het de bedoeling is om het antwoord uit de tekst te halen.
Om het lezen leuk te houden adviseer ik hem de Zinder-serie; uitdagende boeken over weetjes met veel plaatjes.

Ik bespreek samen met Jip wat er nodig is om een beter resultaat te bereiken. Ook de ouders worden bij de stappen betrokken. Ze gaan hier thuis mee aan de slag.

Hoe is het nu met Jip?

Jip weet nu de oorzaak en is gemotiveerd om het zorgvuldig lezen vaker te oefenen. Hij merkt dat de cijfers van de andere vakken ook omhoog gaan, simpelweg omdat zijn aanpak beter is en omdat hij de vraag zorgvuldig leest.
Hij zit niet meer aan de instructietafel.

Ook de leerkracht is zich bewust van het feit dat een één op één analyse nodig is om vast te stellen wat de oorzaak is van het feit dat resultaten achterblijven. Ze kijkt nu ook welke manier van oefenen het beste past.

Mijn dochter heeft inmiddels geleerd om de instructie goed te lezen.  De croissants waren overigens heerlijk….

Uit het oogpunt van privacy zijn de namen in dit blog gefingeerd.

Meer lezen over (moeite met) begrijpend lezen?

Lees eerst de vraag van Kaat Timmerman
Zinder, een uitdagende manier om begrijpend lezen te oefenen. Verkrijgbaar bij de firma Schoolsupport.

Kidsweek heeft nu een hele leuke serie met oefenboeken voor begrijpend lezen.

Breindidactiek

Breinlink voor ouders: je kind helpen leren

Smart-Ease helpt

Blijven de leerresultaten van jouw (hoog)begaafde  kind achter en vraag jij je af hoe je kind het beste geholpen kan worden?
Maak een afspraak

Geplaatst in blog, Executieve functies, Leren leren, Uit de praktijk, Weblog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *